Jaka różnica pomiędzy stawką WIBOR 1M a 3M?

WIBOR, czyli kluczowy wskaźnik na polskim rynku finansowym, decyduje o tym ile zapłacimy bankowi w ramach zaciągniętych kredytów. Warto poznać różnice między WIBOR 1M, 3M i 6M oraz ich wpływ na stabilność i koszty kredytu, a także dowiedzieć się, jakie kontrowersje i możliwości zmian w umowach wiążą się z tym wskaźnikiem. Dlatego w dzisiejszym wpisie odpowiemy na pytania czym jest WIBOR, jak stawka WIBOR 1M różni się od 3M i od 6M w praktyce, który WIBOR jest korzystniejszy: 1M czy 3M, a może WIBOR 6M, i czy WIBOR wpływa na okresy oprocentowania? Powiemy też, czy usunięcie WIBOR-u z kredytu jest możliwe?

Spis treści:

1. WIBOR – co to jest?
2. Czym jest WIBOR 1M, WIBOR 3M oraz WIBOR 6M?
3. Jak wybór WIBOR 1M, 3M lub 6M wpływa na wysokość raty kredytu?
4. Która stawka WIBOR jest bardziej opłacalna dla kredytobiorcy?
5. Czy usunięcie WIBOR z umowy kredytowej jest możliwe?
6. Jak usunąć WIBOR z umowy?
7. Najczęściej zadawane pytania

WIBOR – co to jest?

WIBOR to wskaźnik istotny dla kredytobiorców kredytów złotówkowych. Czym on dokładnie jednak jest? Wskaźnik WIBOR (Warsaw Interbank Offer Rate) jest to stopa procentowa, po jakiej banki udzielają pożyczek innym bankom, ustalana w każdy dzień roboczy, o godz. 11:00. Wyróżniamy kilka rodzajów WIBOR, z których najpopularniejsze to WIBOR 1M, 3M i 6M, choć istnieją też stawki WIBOR określające na przykład depozyt na jeden dzień ON (ang. overnight), jak i regulujące depozyt na rok – 1Y (ang. year).

Jak ustalany jest wskaźnik WIBOR?

Wskaźnik WIBOR jest ustalany każdego dnia roboczego podczas tzw. fixingu, organizowanego przez administratora wskaźnika – GPW Benchmark. Banki uczestniczące w panelu WIBOR przekazują swoje propozycje oprocentowania, po jakim byłyby skłonne udzielić pożyczek innym instytucjom finansowym na określony okres. Następnie z zebranych kwotowań odrzuca się wartości skrajne, a z pozostałych wyliczana jest średnia, która staje się oficjalną stawką WIBOR na dany dzień. Dzięki temu wskaźnik ma odzwierciedlać bieżące warunki panujące na rynku międzybankowym.

Kontrowersje wokół wskaźnika WIBOR

Choć wskaźnik WIBOR od wielu lat jest stosowany jako podstawowy wskaźnik oprocentowania kredytów w Polsce, to niezmiennie budzi on pewne kontrowersje. Wszystko dlatego, że jego wartość opiera się na deklaracjach banków dotyczących hipotetycznych stawek, a nie na rzeczywistych transakcjach między instytucjami finansowymi. Tym samym pojawiają się wątpliwości dotyczące transparentności wskaźnika i jego odporności na manipulacje. W efekcie dużo mówi się o potrzebie zastąpienia go wskaźnikami bardziej opartymi na faktycznych danych z rynku i rzeczywiście prace nad takimi rozwiązaniami trwają.

Czytaj: Kiedy koniec WIBOR-u? Nowy wskaźnik zamiast WIBOR

Czym jest WIBOR 1M, WIBOR 3M oraz WIBOR 6M?

Wróćmy jednak do poszczególnych stawek WIBOR. Czym jest WIBOR 1M, WIBOR 3M oraz WIBOR 6M? Najprościej mówiąc, WIBOR 1M, WIBOR 3M oraz WIBOR 6M to referencyjne stawki oprocentowania stosowane na polskim rynku finansowym, określające koszt pożyczania pieniędzy między bankami na odpowiednio 1, 3 i 6 miesięcy. Różnią się one okresem, na jaki ustalana jest stopa procentowa.

Czym się różni WIBOR 1M od 3M i 6M?

WIBOR 1M odzwierciedla bieżące, krótkoterminowe warunki rynkowe, WIBOR 3M jest najczęściej stosowaną stawką w kredytach hipotecznych i odzwierciedla średnioterminowe oczekiwania rynku, natomiast WIBOR 6M pokazuje perspektywę półroczną i zazwyczaj jest wyższy ze względu na większą niepewność co do przyszłych zmian stóp procentowych.

Porównanie WIBOR 1M i 3M, podobnie jak WIBOR 6M, może mieć istotne znaczenie dla kredytobiorców. Od wartości WIBOR w dużej mierze zależy wysokość raty kredytu hipotecznego wyrażonego w PLN, jeżeli umowa oparta jest na zmiennej stopie procentowej. Stawki referencyjne mają więc znaczenie dla kredytobiorców. Czym jednak różnią się dwa wspomniane wyżej wskaźniki? 

WIBOR 1M ustalany jest w odniesieniu do oprocentowania pożyczki (depozytu) międzybankowego na 1 miesiąc, a WIBOR 3M to oprocentowanie pożyczki (depozytu) międzybankowego na 3 miesiące. Z kolei WIBOR 6M odnosi się do oprocentowania pożyczki (depozytu) międzybankowego na okres 6 miesięcy.

WIBOR 1M i 3M, oraz 6M różnią się również wartością, choć nie są to z reguły różnice znaczne. Informacje o aktualnych wartościach WIBOR i danych historycznych, publikuje na swojej stronie internetowej GPW Benchmark S.A., gdyż jest on administratorem wskaźników referencyjnych w rozumieniu Rozporządzenia BMR.

Jak wybór WIBOR 1M, 3M lub 6M wpływa na wysokość raty kredytu?

Różnice pomiędzy wskaźnikami WIBOR jak widać nie są duże, mają jednak istotne znaczenie dla kredytobiorców, warto więc zastanowić się, jaki wskaźnik wybrać. Zasadniczo WIBOR 1M jest zdecydowanie bardziej popularny przy krótkoterminowych transakcjach. WIBOR 3M dominuje natomiast w odniesieniu do pożyczek długoterminowych takich jak kredyty hipoteczne, choć czasem stosuje się też WIBOR 6M. Ten ostatni z reguły jest rzadziej aktualizowany, co z jednej strony oznacza większą stabilność wysokości raty przez dłuższy czas, jednak z drugiej – wolniej reaguje na spadki stóp procentowych.

Wpływ wyboru WIBOR 1M, 3M lub 6M na kredyt hipoteczny związany jest ze sposobem wyliczania wysokości raty kredytu w kredytach hipotecznych zmiennoprocentowych. W produktach takich rata kredytu uzależniona jest od marży banku, która jest stała oraz wartości wskaźnika WIBOR, która to wartość zmienia się regularnie. Wraz ze wzrostem WIBOR rośnie rata kredytu, a konsekwentnie, gdy WIBOR spada wartość raty również maleje.

Która stawka WIBOR jest bardziej opłacalna dla kredytobiorcy?

WIBOR 1M vs 3M – Odpowiedź na pytanie, która stawka WIBOR jest bardziej opłacalna dla kredytobiorców może nie być oczywista i w dużej mierze zależy od osobistych preferencji. Z całą pewnością WIBOR 3M charakteryzuje się nieco większą stabilnością – rata kredytu aktualizowana jest raz na trzy miesiące. Dzięki temu kredytobiorcy mogą lepiej planować swój miesięczny budżet. Z drugiej strony WIBOR 1M szybciej odpowiada na zmianę sytuacji na rynku. Czy to dobrze, czy źle zależy to w głównej mierze od tego, czy w danym momencie wartość WIBOR spada, czy rośnie.

WIBOR 3M a WIBOR 6M – który wariant jest stabilniejszy?

WIBOR 3M vs 6M – WIBOR 6M zapewnia jeszcze większą stabilność niż WBIOR 3M, choć trzeba mieć na uwadze fakt, że zazwyczaj przyjmuje wyższe wartości, ponieważ uwzględnia większą niepewność rynku w dłuższym przedziale czasu. Aktualizacja oprocentowania na nim oparta odbywa się rzadziej niż w przypadku wskaźnika WIBOR 3M, a tym bardziej WIBOR 1M, co daje większą stabilność raty, ale jednocześnie sprawia, że reakcja na zmiany stóp procentowych, w tym ich spadki, następuje wolniej, przez co kredytobiorcy mogą być stratni. Dlatego też można powiedzieć, że WIBOR 3M stanowi kompromis między częstotliwością aktualizacji a stabilnością oprocentowania.

Specyfika poszczególnych stawek WIBOR sprawia, że praktyka rynkowa przekłada się na to, że w przypadku kredytów hipotecznych o dużych wartościach dominują te, których raty wyliczane są względem stawek WIBOR 3M albo WIBOR 6M. Kredyty WIBOR 1M należą wiec do rzadkości.

Jaki WIBOR wybrać: 1M, 3M czy 6M?

Wybór między WIBOR 1M, 3M a 6M zależy od preferencji kredytobiorcy dotyczących częstotliwości zmian raty i poziomu ryzyka związanego ze zmiennością stóp procentowych. WIBOR 1M sprawdza się u osób, które chcą, aby ich oprocentowanie szybko reagowało na spadki stóp procentowych, choć wiąże się to z większą zmiennością rat. WIBOR 3M stanowi kompromis między stabilnością a częstotliwością aktualizacji – rata zmienia się co kwartał, a wskaźnik jest nieco wyższy niż 1M, ale bardziej przewidywalny. Z kolei WIBOR 6M to wybór optymalny dla tych, którzy chcą mieć maksymalną przewidywalność co do wysokości rat kredytu, nawet kosztem wolniejszego reagowania na spadki stóp procentowych.

W przypadku wskaźnika:

• WIBOR 1M – rata reaguje co miesiąc, więc wzrost stóp powoduje szybką podwyżkę wysokości rat, ale i równie szybką obniżkę przy spadku stóp procentowych,
• WIBOR 3M – rata aktualizowana jest co kwartał, więc zmiany stóp procentowych wpływają na kredyt z pewnym opóźnieniem, jest to kompromis pomiędzy WIBOR 1M a WIBOR 6M,
• WIBOR 6M – rata zmienia się co pół roku, więc wzrost oprocentowania niejako dociera do kredytobiorcy z pewnym opóźnieniem, co daje większą przewidywalność co do wysokości rat, ale też spowalnia uzyskanie korzyści w postaci niższych rat przy spadkach stóp procentowych.

Czy usunięcie WIBOR z umowy kredytowej jest możliwe?

Usunięcie WIBOR z umowy kredytowej jest możliwe, ale wymaga zgody banku i podpisania aneksu – kredytobiorca nie może tego zrobić samodzielnie. Alternatywnie można negocjować zastąpienie WIBOR-u stałą stopą procentową lub z wykorzystaniem innego wskaźnika. W sporach lub w przypadku nieuczciwych zapisów umowy możliwe jest też dochodzenie do usunięcia WIBOR-u z kredytu na drodze sądowej.

Jak usunąć WIBOR z umowy?

Jak wspomnieliśmy, usunięcie klauzuli WIBOR w Lublinie jest możliwe, jednak w chwili obecnej sądy wciąż dopiero są we wstępnej fazie rozpoznawania sporów o umowy WIBOR. Główne roszczenia, jakich dochodzą obecnie kredytobiorcy, to usunięcie zapisów WIBOR z umowy oraz unieważnienie umowy WIBOR.

Uwzględnienie roszczenia o usunięcie WIBOR z umowy przez sąd doprowadzi do tego, że klauzule umowne WIBOR zostaną usunięte z treści umowy kredytowej. W konsekwencji umowa kredytowa wciąż będzie ważna, ale kredytobiorca powinien w takim wypadku płacić raty w niższej wysokości (pomniejszone o część raty pozostającej w związku z oprocentowaniem wyliczonym w oparciu o WIBOR).

Dalej idącym roszczeniem jest unieważnienie umowy WIBOR. W wypadku jego zasądzenia bank będzie zobowiązany do zwrotu kredytobiorcy wszystkich wpłaconych przez niego środków. Kredytobiorca musiałby zwrócić bankowi jedynie czystą kwotę faktycznie wypłaconego kapitału. Byłoby więc to roszczenie analogiczne w skutkach jak te ze sporów frankowych.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest WIBOR 1M, WIBOR 3M oraz WIBOR 6M?

WIBOR 1M, 3M i 6M to referencyjne stawki procentowe, po jakich banki pożyczają sobie nawzajem pieniądze na 1, 3 lub 6 miesięcy. Określają one koszt finansowania międzybankowego i są podstawą oprocentowania wielu kredytów złotówkowych w Polsce. Różnią się częstotliwością aktualizacji i poziomem stabilności – im dłuższy okres, tym rata kredytu zmienia się rzadziej, ale jest mniej podatna na szybkie spadki stóp procentowych.

Czy WIBOR 1M i WIBOR 3M rosną, czy spadają?

Nie można jednoznacznie odpowiedzieć, czy stawki WIBOR 1M, 3M podobnie jak WIBOR 6M rosną czy spadają. Ich wartość zmienia się bowiem codziennie w zależności od sytuacji na rynku międzybankowym i decyzji dotyczących stóp procentowych NBP. WIBOR 1M reaguje szybciej na krótkoterminowe zmiany rynkowe, natomiast WIBOR 3M, podobnie jak 6M zmienia się wolniej, odzwierciedlając średnioterminowe i długoterminowe oczekiwania rynku.

WIBOR 1M, WIBOR 3M i WIBOR 6M w kredytach hipotecznych – który jest korzystniejszy?

Wybór między WIBOR 1M, 3M i 6M w kredytach hipotecznych zależy od preferencji kredytobiorcy. WIBOR 1M pozwala szybko reagować na spadki stóp procentowych, ale wiąże się z większą zmiennością rat. WIBOR 3M to kompromis – rata aktualizowana co kwartał jest bardziej przewidywalna, a WIBOR 6M zapewnia największą stabilność rat przez pół roku, kosztem wolniejszej reakcji na spadki oprocentowania.

Czy WIBOR 1M, WIBOR 3M lub WIBOR 6M można usunąć z umowy kredytowej?

Tak, klauzule WIBOR w umowie kredytowej mogą być usunięte, choć wymaga to postępowania sądowego i procesy te są w Polsce nadal w początkowej fazie rozpoznawania przez sądy. Niemniej jednak kredytobiorcy mogą wnioskować o usunięcie WIBOR z umowy, co obniża wysokość rat, lub o unieważnienie całej umowy opartej na WIBOR, co skutkuje zwrotem wpłaconych środków przy zwrocie jedynie kapitału.