Co to jest WIBOR i jak może wpłynąć na Twoją umowę kredytową?

WIBOR to wskaźnik, który przez lata stanowił podstawę do wyliczania oprocentowania kredytów gotówkowych i hipotecznych. Jego wysokość wpływa bezpośrednio na wysokość rat i całkowity koszt zobowiązań finansowych. Dlatego warto wiedzieć, co to jest WIBOR, jak jest wyliczany, jak wpływa na kredytobiorców, czym może zostać zastąpiony i czy można usunąć go z zawartej umowy kredytowej?

Spis treści:

1. WIBOR – co to jest?
2. Wskaźnik WIBOR – jak się go wylicza?
3. Co zamiast WIBOR-u?
4. Po co jest WIBOR w systemie bankowym?
5. Jak WIBOR wpływa na kredyty gotówkowe i hipoteczne?
6. WIBOR a ryzyko dla kredytobiorcy
7. Czy można usunąć WIBOR z umowy kredytowej?
8. Najczęściej zadawane pytania

WIBOR – co to jest?

WIBOR z ang. Warsaw Interbank Offered Rate, to wskaźnik referencyjny, który od lat stanowi fundament polskiego rynku finansowego. Wskaźnik ten oznacza stopę procentową, po jakiej banki w Polsce są skłonne pożyczać sobie nawzajem pieniądze na określony czas. Korzystając z WIBOR-u ustala się wysokość oprocentowania kredytów gotówkowych i hipotecznych, zawieranych zarówno z klientami indywidualnymi, jak i z firmami. Tym samym jest to wskaźnik, który ma znaczny wpływ na rynek finansowy w Polsce. Warto jednak wiedzieć, że właśnie rusza reforma finansowa, która ma wygasić WIBOR i zastąpić go nowym wskaźnikiem POLSTR z ang. Polish Short Term Rate. Czym różni się POLSTR od WIBOR-u? Przede wszystkim sposobem wyliczania.

Wskaźnik WIBOR – jak się go wylicza?

WIBOR jest obliczany w trakcie tzw. fixingu, jako średnia arytmetyczna ze stóp procentowych, po jakich banki udzielają sobie wzajemnie pożyczek na polskim rynku międzybankowym. Bierze się pod uwagę wskazania dziesięciu banków, wśród których jest Bank Gospodarstwa Krajowego, Citi Handlowy, Millennium, BNP Paribas, Bank Pekao S.A., PKO BP, Deutsche Bank, mBank, ING Bank Śląski oraz Santander Bank Polska. Co składa się na WIBOR? Przy obliczaniu WIBOR-u bierze się pod uwagę inflację, aktualne decyzje instytucji regulacyjnych, politykę fiskalną państwa, poziom zaufania wśród banków, oczekiwania rynkowe co do przyszłych decyzji NBP, sytuację na rynku międzybankowym i sytuację na rynku globalnym. Można też zauważyć, że WIBOR jest silnie skorelowany ze stopami procentowymi Narodowego Banku Polskiego.

Warto wiedzieć, że WIBOR obejmuje kilka różnych rodzajów stóp procentowych, zależnych do tego, w jakich okresach banki udzielają sobie pożyczek. I tak wyróżnia się następujące warianty:

• WIBOR ON (overnight) – depozyt na jeden dzień, licząc od dnia zawarcia transakcji,
• WIBOR TN (tommorow/next) – depozyt na jeden dzień, licząc od następnego dnia roboczego po zawarciu transakcji,
• WIBOR SW (spot week) – depozyt na tydzień, licząc od dwóch dni roboczych po zawarciu transakcji,
• WIBOR 2W (weeks) – depozyt na dwa tygodnie, licząc od dwóch dni roboczych po zawarciu transakcji,
• WIBOR 1M (month) – depozyt na miesiąc, licząc od dwóch dni roboczych po zawarciu transakcji,
• WIBOR 3M – depozyt na trzy miesiące, licząc od dwóch dni roboczych po zawarciu transakcji,
• WIBOR 6M – depozyt na sześć miesięcy, licząc od dwóch dni roboczych po zawarciu transakcji,
• WIBOR 12M – depozyt na rok, licząc od dwóch dni roboczych po zawarciu transakcji.
• WIBOR 1M stosuje się najczęściej w przypadku kredytów gotówkowych, z kolei WIBOR 3M i WIBOR 6M – zazwyczaj w przypadku kredytów hipotecznych.

Zastosowanie przykładowo wskaźnika WIBOR 6M oznacza dla kredytobiorców, że rata kredytu będzie się zmieniać co pół roku. Co lepsze WIBOR 3M czy 6M? Jeśli można się spodziewać obniżenia stóp procentowych to lepszy będzie wariant WIBOR 3M, jeśli zaś spodziewany jest wzrost stóp procentowych, to lepszą opcją jest WIBOR 6M.

Zasady obliczania i stosowania tego wskaźnika muszą być zgodne z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej, znanego jako Rozporządzenie BMR, dzięki czemu wskaźnik jest uznawany za obiektywny i wiarygodny. Dlaczego zatem wskaźnik ten ma być zastąpiony innym?

Co zamiast WIBOR-u?

Zasadnicza różnica pomiędzy wprowadzanym wskaźnikiem POLSTR a WIBOR-em, polega na tym, że POLSTR jest ustalany na podstawie rzeczywistych transakcji, a więc danych historycznych, podczas gdy WIBOR jest ustalany na postawie deklaracji banków, a więc na podstawie prognoz. Nowy wskaźnik wydaje się więc sposobem na lepsze odzwierciedlenie warunków rynkowych, w przeciwieństwie do WIBOR-u, który pomimo zgodności z prawem, wzbudza wątpliwości do jego wiarygodności, przejrzystości i uczciwości wobec konsumentów.

Choć POLSTR już funkcjonuje na polskim rynku finansowym, to wdrożenie go do produktów kredytowych potrwa. Dlatego wciąż znaczną rolę odgrywa WIBOR.

Po co jest WIBOR w systemie bankowym?

WIBOR pełni funkcję benchmarku – punktu odniesienia dla ustalania oprocentowania kredytów i lokat, choć ma też wpływ na obligacje skarbowe i korporacyjne, depozyty i inne produkty oszczędnościowe, ustalanie wysokości rat leasingowych etc. Dzięki niemu banki mogą dynamicznie dostosowywać oprocentowanie produktów finansowych do sytuacji rynkowej i polityki monetarnej NBP. Dlatego też WIBOR jest szczególne ważnym wskaźnikiem dla tych, którzy zaciągnęli zobowiązania z oprocentowaniem zmiennym, zależnym od tej stawki referencyjnej. Innymi słowy, wahania WIBOR mogą znacząco zmienić wysokość oprocentowania kredytu i wpłynąć na wysokość rat oraz cały koszt zobowiązania.

Jak WIBOR wpływa na kredyty gotówkowe i hipoteczne?

Mając kredyt ze zmiennym oprocentowaniem, wskaźnik WIBOR bezpośrednio wpływa na wysokość rat. Oprocentowanie takiego kredytu składa się zazwyczaj z dwóch elementów: marży banku oraz stawki WIBOR (np. WIBOR 3M lub WIBOR 6M). Oznacza to, że każda zmiana WIBOR-u – nawet niewielka – może spowodować wzrost lub spadek miesięcznej raty. Gdy stopy procentowe rosną, WIBOR także wzrasta, a co za tym idzie – rośnie też rata kredytu. W okresach podwyższonej inflacji i agresywnej polityki monetarnej NBP, wzrost WIBOR-u może być bardzo dynamiczny, co przekłada się na znaczne obciążenie domowego budżetu.

WIBOR a ryzyko dla kredytobiorcy

W przeszłości wiele osób zaciągało kredyty hipoteczne w okresie niskich stóp procentowych, nie zakładając możliwości gwałtownych podwyżek. Tymczasem już niewielka zmiana WIBOR-u oznaczała znaczny wzrost rat, nawet o kilkaset złotych miesięcznie, co przy długoterminowych zobowiązaniach znacząco zwiększało całkowity koszt zadłużenia. Dlatego kredyt ze zmiennym oprocentowaniem, uzależnionym od WIBOR-u, niesie za sobą duże ryzyko, szczególnie w niepewnym otoczeniu gospodarczym.

Czy można usunąć WIBOR z umowy kredytowej?

Wielu kredytobiorców, rozczarowanych skokami rat, zastanawia się czy można usunąć WIBOR z umowy kredytowej? Okazuje się, że w wielu przypadkach usunięcie WIBOR z umowy kredytowej jest możliwe, choć wymaga starannej analizy umowy. Największe szanse mają ci kredytobiorcy, którzy potrafią wykazać, że zapisy dotyczące WIBOR-u były dla nich niejasne, nieuczciwe lub wprowadzały w błąd.

Usunięcie WIBOR z umowy kredytowej może się odbyć na drodze indywidualnych negocjacji z bankiem lub na drodze sądowej. Jak usunąć WIBOR z umowy kredytowej? Najpierw należy zgromadzić dokumentację kredytową, skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w sprawach bankowych, który ustali między innymi, czy umowa kredytu zawiera klauzule abuzywne, a następnie rozważyć złożenie pozwu.

W ostatnich latach sądy coraz częściej stają po stronie konsumentów, uznając, że banki nie dość jasno informowały o ryzykach związanych z WIBOR-em. To otwiera drogę do dochodzenia swoich praw i ewentualnych roszczeń wobec banku.

Usunięcie WIBOR-u z kredytu może skutkować znacznym obniżeniem rat kredytu lub całkowitą zmianą sposobu wyliczania oprocentowania, tak aby spłata była bardziej stabilna i przewidywalna. Wyeliminowanie WIBOR-u z umowy kredytowej może być też podstawą do domagania się zwrotu nadpłat z tytułu zawyżonego oprocentowania. Jest to zatem realna szansa na poprawę sytuacji finansowej kredytobiorcy.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest WIBOR w banku?

WIBOR to wskaźnik referencyjny służący do ustalania oprocentowania kredytów i innych produktów finansowych. Banki doliczały do niego marżę, tworząc całkowite oprocentowanie kredytu.

Czym się różni WIBOR od POLSTR?

Wskaźnik WIBOR jest oparty o deklaracje banków, a POLSTR na rzeczywistych transakcjach, dlatego nowy wskaźnik, który stopniowo jest wprowadzany zamiast WIBOR, to krok w stronę większej przejrzystości finansowej.

Czy każdy kredyt ma WIBOR?

Nie, kredyty ze stałym oprocentowaniem nie są powiązane z WIBOR.

Czy można przejść z WIBOR na oprocentowanie stałe?

Wiele banków daje możliwość przejścia z WIBOR na oprocentowanie stałe, choć warunki mogą być mniej korzystne niż przy zmiennej stopie oprocentowania. Przejście na nowe warunki wymaga podpisania aneksu i akceptacji nowej stawki przez kredytobiorcę.

Czy można usunąć WIBOR z umowy kredytowej?

Usunięcie WIBOR z umowy kredytowej często jest możliwe, ale wymaga spełnienia określonych warunków i podjęcia odpowiednich kroków – zarówno na drodze ugody z bankiem, jak i w przypadku postępowania sądowego. W obu sytuacjach warto skorzystać z pomocy kancelarii, mającej doświadczenie w prowadzeniu tego typu spraw.