Wyrok TSUE C-746/24 – mniej ryzyka dla frankowiczów i kredytobiorców pozywanych przez banki

Wstęp

27 listopada 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-746/24, Bank Millennium S.A. przeciwko PR. To rozstrzygnięcie dotyczy bardzo konkretnego problemu, z którym mierzy się wielu kredytobiorców – kosztów procesu, gdy po unieważnieniu umowy kredytu bank pozywa konsumenta o zwrot kapitału.

W niniejszym wpisie wyjaśniamy w prosty sposób:

• czego dokładnie dotyczy sprawa C-746/24,
• jak wyglądały dotychczas koszty procesu w tego typu sprawach,
• co powiedział TSUE,
• co ten wyrok oznacza dla frankowiczów i innych kredytobiorców,
• co zrobić, jeśli bank już Cię pozwał lub grozi pozwem.

1. Jaka była sytuacja – i na czym polegał problem?

Schemat znany wielu kredytobiorcom, zwłaszcza frankowym, wygląda tak:

1. Konsument pozywa bank o stwierdzenie nieważności umowy kredytu (np. z powodu klauzul abuzywnych).
2. Sprawę wygrywa – sąd prawomocnie stwierdza nieważność umowy.
3. Bank zamiast rozliczyć się w ramach tej sprawy, wnosi osobny pozew o zwrot kapitału wypłaconego kredytobiorcy.
4. Tego typu pozwy są często określane jako pozwy SLAPP – pozwy-straszaki. Mają nie tylko dochodzić roszczeń, ale również zniechęcać innych konsumentów do pozywania banków.

Problem pojawia się przy kosztach sądowych:

jeśli konsument pozywa bank – opłata od pozwu w Polsce jest ograniczona do maksymalnie 1000 zł,
gdy bank pozywa konsumenta o zwrot kapitału – płaci 5% wartości przedmiotu sporu (np. 10 000 zł przy 200 000 zł kapitału).

Jeżeli konsument przegra sprawę z powództwa banku, sąd zasądza na rzecz banku zwrot tych kosztów. W efekcie kredytobiorca – który wcześniej wygrał proces o nieważność umowy – ryzykował, że w drugim procesie zostanie obciążony bardzo wysoką kwotą kosztów sądowych.

TSUE został zapytany, czy takie polskie przepisy są zgodne z prawem UE, w szczególności z dyrektywą 93/13 w sprawie klauzul abuzywnych w umowach konsumenckich.

2. Co orzekł TSUE w sprawie C-746/24?

Trybunał stwierdził, że:

prawo Unii sprzeciwia się krajowym przepisom, które pozwalają na obciążenie konsumenta – pozwanego w sprawie o zwrot kapitału – kosztami sądowymi znacznie wyższymi niż te, które poniósłby, gdyby przegrał własne powództwo o stwierdzenie nieważności umowy, takie przepisy naruszają zasadę skuteczności ochrony konsumentów, bo mogą zniechęcać ich do korzystania z praw przyznanych przez dyrektywę 93/13. Mówiąc prościej – nie można tworzyć systemu, w którym konsument ryzykuje kilkanaście tysięcy złotych kosztów tylko dlatego, że bank wytoczył przeciwko niemu drugi proces o zwrot kapitału.

Trybunał nie narzuca Polsce konkretnej kwoty (np. 1000 zł), ale wskazuje jasne kryterium: koszty w sprawie z powództwa banku nie mogą być na tyle wysokie, by stawiały konsumenta w gorszej sytuacji niż przy własnym pozwie i zniechęcały do dochodzenia swoich praw.

3. Czy to koniec pozwów SLAPP banków?

Wyrok TSUE nie zakazuje bankom pozywania o zwrot kapitału – nadal mogą wytaczać takie powództwa, jeżeli uznają to za zasadne.

Natomiast:

znacząco zmniejsza się odstraszająca rola tych pozwów, bankom trudniej będzie przekonywać klientów: „nie pozywajcie nas, bo jak przegracie nasz pozew o kapitał, zapłacicie ogromne koszty sądowe”, sądy krajowe muszą tak stosować przepisy o kosztach, by nie prowadziły do przerzucania na konsumenta nieproporcjonalnych, wysokich opłat.

W praktyce wyrok C-746/24 ogranicza skuteczność taktyki pozwów SLAPP – szczególnie jako narzędzia wywierania presji na kredytobiorców.

4. Co wyrok TSUE oznacza dla frankowiczów i innych kredytobiorców?

Najważniejsze konsekwencje:

Mniejsze ryzyko kosztów procesu
Jeżeli bank pozywa o zwrot kapitału po unieważnieniu umowy kredytu, konsument nie powinien być obciążany kosztami sądowymi w wysokości wielokrotnie wyższej niż te, które sam ryzykował przy własnym pozwie.

Bezpieczniejsza decyzja o pozwaniu banku
Wyrok TSUE wzmacnia ochronę konsumentów – argument „będzie Pan/Pani płacić ogromne koszty, jak przegramy nasz pozew o kapitał” staje się dużo słabszy.

Silniejsza pozycja negocjacyjna

Bankom trudniej będzie zmuszać kredytobiorców do zawierania niekorzystnych ugód wyłącznie pod presją potencjalnych kosztów drugiego procesu.

Możliwość wznawiania / korygowania rozstrzygnięć o kosztach

W indywidualnych sprawach można rozważyć, czy dotychczasowe orzeczenia o kosztach – zapadłe z naruszeniem standardu wynikającego z C-746/24 – nie powinny zostać skorygowane (w ramach środków zaskarżenia lub nadzwyczajnych, jeśli są jeszcze dostępne w konkretnej sprawie).

W praktyce ma to ogromne znaczenie wszędzie tam, gdzie w trakcie procesu o unieważnienie umowy bank pozywa kredytobiorcę o zwrot kapitału, a następnie na tej podstawie składa „propozycję ugody”, która w rzeczywistości jest dla klienta bardzo niekorzystna.
Dzięki najnowszemu wyrokowi TSUE argument „podpisz ugodę, bo inaczej przegrasz nasz pozew i zapłacisz ogromne koszty” traci dużą część swojej siły. Konsument zyskuje znacznie bezpieczniejszą pozycję negocjacyjną i może na spokojnie ocenić, czy dana ugoda faktycznie mu się opłaca, zamiast podpisywać ją wyłącznie ze strachu przed pozwem banku.

5. Co zrobić, jeśli bank już Cię pozwał albo grozi pozwem?

Jeżeli:

• otrzymałeś z sądu pozew banku o zwrot kapitału, albo
• bank w korespondencji straszy Cię takim pozwem i kosztami kilkunastu tysięcy złotych,
• nie działaj pod presją.

Przeanalizuj swoją sytuację z prawnikiem

Każda sprawa ma inną historię procesową (czy umowa została już unieważniona, w jakim trybie rozliczano strony, jakie roszczenia podnosi bank). Dopiero na tym tle można ocenić, jak zastosować wyrok TSUE C-746/24.

Sprawdź realne ryzyka kosztów po wyroku TSUE

Po tym orzeczeniu argument o „gigantycznych kosztach procesu” powinien być w wielu sprawach aktualizowany – zarówno przez sądy, jak i pełnomocników.

Nie rezygnuj pochopnie z dochodzenia roszczeń
Celem dyrektywy 93/13 jest skuteczna ochrona konsumenta. Trybunał wyraźnie przypomniał, że przepisy o kosztach nie mogą tej ochrony „wypłukiwać” przez strach przed opłatami.

6. Jak możemy pomóc?

Kancelaria Wieniawska Adwokaci SKA od lat reprezentuje kredytobiorców w sporach z bankami – zarówno w sprawach o nieważność umów kredytowych, jak i w procesach wytaczanych przez banki (w tym o zwrot kapitału).

W ramach analizy:

• sprawdzimy, czy w Twojej sprawie można powołać się bezpośrednio na wyrok TSUE C-746/24,
• ocenimy realne ryzyka kosztów procesu po stronie banku i po Twojej stronie,
• zaproponujemy strategię dalszego działania (proces / ugoda / negocjacje).

🔎 Jeśli masz kredyt i otrzymałeś pozew banku – nie zostawiaj tego bez reakcji.

📩 Zapraszamy do kontaktu poprzez formularz na stronie lub bezpośrednio w kancelarii.