Czy warto podpisać aneks do umowy kredytu hipotecznego WIBOR?

Reforma dotycząca likwidacji WIBOR zbliża się wielkimi krokami, dlatego już teraz banki zaczęły proponować klientom aneksy do umów, które mają wprowadzić nowy wskaźnik – WIRON. Choć dokument ten ma zapewnić ciągłość naliczania oprocentowania i dostosować umowę do przyszłych regulacji, jego podpisanie nie zawsze jest korzystne dla kredytobiorcy. Dowiedz się, dlaczego banki proponują podpisanie aneksów do umów kredytowych, jakie ryzyka się z tym wiążą i czy warto podpisać aneks WIBOR?

Spis treści:

1. Dlaczego banki proponują aneksy do umów z WIBOR-em?
2. Na czym polega aneks do umowy kredytu hipotecznego?
3. Ryzyka dla kredytobiorców przy podpisaniu aneksu WIBOR
4. Czy warto podpisać aneks do kredytu hipotecznego WIBOR?
5. Alternatywy i Twoje prawa – możliwość negocjacji treści aneksu WIBOR
6. Usunięcie WIBOR z umowy kredytowej
7. Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego banki proponują aneksy do umów z WIBOR-em?

Najważniejszy powód, dla którego banki proponują aneks do umowy kredytu hipotecznego to reforma wskaźników referencyjnych w Polsce, nad którą trwają intensywne prace. WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) ma być zastąpiony przez WIRON (Warsaw Interest Rate Overnight), czyli nowy, bardziej przejrzysty i oparty o rzeczywiste transakcje wskaźnik.

Zgodnie z założeniami WIRON ma zastąpić WIBOR do końca 2027 roku. W związku z tym banki muszą stopniowo zmieniać zapisy w umowach, aby dostosować je do nowego wskaźnika. Dlatego też proponowany przez banki aneks do umowy kredytu hipotecznego lub innych umów, w których występuje WIBOR, jest formą formalnego wprowadzenia nowego sposobu naliczania oprocentowania i tym samym swoistym zabezpieczeniem prawnym banków.

Na czym polega aneks do umowy kredytu hipotecznego?

Wiele umów kredytowych zawiera odniesienia do „aktualnego wskaźnika referencyjnego WIBOR”. Oznacza to, że w momencie, kiedy WIBOR przestanie być publikowany, taka umowa straciłaby podstawę do naliczania odsetek. Tym samym podpisanie aneksu do umowy kredytu hipotecznego gwarantuje stronom, że oprocentowanie kredytu będzie dalej prawidłowo naliczane, a także że nie będzie przerwy w płatnościach oraz sporów o interpretację umowy kredytowej. Ponadto aneks do umowy kredytu hipotecznego daje podstawę prawną do stosowania nowego wskaźnika referencyjnego oraz ewentualnych korekt marży, aby zmiana była bardziej neutralna finansowo.

Ryzyka dla kredytobiorców przy podpisaniu aneksu WIBOR

Podpisanie aneksu do umowy kredytowej dotyczącego zastąpienia WIBOR-u innym wskaźnikiem np. WIRON-em, wiąże się z pewnym ryzykiem dla kredytobiorców. Przede wszystkim, zmiana wskaźnika może prowadzić do nieprzewidywalnych wahań oprocentowania – choć WIRON obecnie bywa niższy niż WIBOR, jego konstrukcja, oparta o jednodniowe stopy procentowe, może w przyszłości powodować większą zmienność rat. Warto też zwrócić uwagę na to, że banki mogą proponować aneksy z zapisami, które pozwalają im jednostronnie modyfikować sposób obliczania oprocentowania lub wprowadzać tzw. „wskaźniki zamienne”, co ogranicza kontrolę klienta nad warunkami kredytu. Istnieje także ryzyko, że bank wprowadzi zapisy, które będą miały na celu skorygowanie marży banku tak, aby zneutralizować potencjalne straty ze zmiany wskaźnika referencyjnego, co jest niekorzystne dla kredytobiorcy. I wreszcie, trzeba pamiętać, że w aneksach mogą się pojawić niejasne zapisy, a niekiedy nawet niekorzystne klauzule, utrudniające późniejsze dochodzenie roszczeń. Dlatego przed podpisaniem aneksu warto dokładnie przeanalizować jego treść, a jeszcze lepiej – skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie bankowym.

Czy warto podpisać aneks do kredytu hipotecznego WIBOR?

To czy podpisać aneks WIBOR zależy od treści aneksu do umowy kredytu hipotecznego, warunków umowy kredytowej, a także osobistej sytuacji finansowej.

Warto podpisać aneks WIBOR jeśli określa on w jasny sposób nowy wskaźnik i sposób jego obliczania, a dodatkowo wskazuje, że zastąpienie jednego wskaźnika drugim nie wpłynie negatywnie na oprocentowanie kredytu. Aneks powinien także gwarantować kredytobiorcy, że zmiana nie zwiększy kosztów kredytu, na przykład przez dostosowanie marży. Dobrze skonstruowany aneks do umowy kredytu hipotecznego zapewni bezpieczeństwo prawne, a do tego jego podpisanie może przełożyć się na niższe raty kredytu. Warto też pamiętać, że aneks musi być zgodny z ustawą z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami.

Z podpisaniem aneksu warto się z kolei wstrzymać, jeśli aneks do umowy kredytu hipotecznego daje bankowi prawo jednostronnej zmiany zasad oprocentowania lub zawiera nieprecyzyjne sformułowania dotyczące „wskaźnika zamiennego”. Nie należy też podpisywać aneksu, w którym brakuje informacji na temat tego, jak zmiana wskaźnika wpłynie na całkowite oprocentowanie kredytu, a także wtedy gdy nie ma zapisu, że zmiana wskaźnika nie zwiększy kosztów kredytu. Informacji, na temat tego jakie klauzule są niedozwolone można uzyskać między innymi na stronie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Trzeba być też ostrożnym w sytuacji, gdyby bank wywierał presję na podpisanie aneksu i sugerował, że jego podpisanie jest obowiązkowe – to nie jest prawdą.

Podsumowując, podpisanie aneksu może być korzystne, ale tylko wtedy, gdy jego zapisy są jasne, przejrzyste i neutralne finansowo. W przeciwnym razie lepiej nie podpisywać aneksu do umowy kredytowej i skonsultować swoją sytuację z prawnikiem lub doradcą kredytowym.

Alternatywy i Twoje prawa – możliwość negocjacji treści aneksu WIBOR

Co do zasady, możliwość negocjacji treści aneksu dotyczącego zastąpienia WIBOR-u nowym wskaźnikiem nie jest wykluczona, choć większość banków nie przewiduje indywidualnych negocjacji treści aneksu. Wszystko dlatego, że banki przygotowują standardowe wzory aneksów, które mają być jednakowe dla wszystkich klientów, co wynika z dążenia do zachowania spójności i bezpieczeństwa prawnego. Najwięcej szans na negocjację treści aneksu WIBOR mają klienci posiadający kredyty o wyjątkowo dużej wartości.

Każdy klient banku może za to wnioskować o wyjaśnienie konkretnych zapisów, zwłaszcza tych dotyczących sposobu obliczania oprocentowania, zmiany marży czy zasad wprowadzenia wskaźnika zamiennego. Bank ma obowiązek udzielić jasnych informacji, a w razie wątpliwości przedstawić dodatkowe materiały. Ponadto ma pełne prawo odmówić podpisania aneksu.

Usunięcie WIBOR z umowy kredytowej

W niektórych sytuacjach kredytobiorca może dążyć do całkowitego usunięcia WIBOR-u z umowy kredytowej. Dotyczy to głównie przypadków, w których istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości stosowania tego wskaźnika. Zdarzają się umowy kredytowe, w których zapisy dotyczące WIBOR-u są klauzulami abuzywnymi, czyli niedozwolonymi. To jest podstawą do podjęcia kroków, mających na celu usunięcie WIBOR z umowy kredytowej. Oczywiście, to czy w danym przypadku takie działanie jest możliwe to sprawa indywidualna, dlatego każda sprawa wymaga dokładnej analizy. Pewne jest jednak, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kredytobiorcy nie są pozbawieni narzędzi do obrony swoich interesów. Warto o to walczyć, bo usunięcie WIBOR-u z kredytu może zapewnić między innymi niższe raty kredytu oraz możliwość uzyskania zwrotów nadpłat z tytułu zawyżonego oprocentowania.

Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę podpisać aneks WIBOR?

Nie, nie masz obowiązku podpisania aneksu do umowy kredytowej. Bank nie może Cię do tego zmuszać ani uzależniać dalszego wykonywania umowy od jego podpisania. Aneks jest dokumentem dobrowolnym — podpisujesz go tylko wtedy, gdy akceptujesz jego treść i chcesz wyrazić zgodę na proponowane zmiany. Pamiętaj, że masz prawo zapoznać się z jego treścią i poprosić o wyjaśnienia lub czas na konsultację jego treści z prawnikiem.

Co jeśli nie podpiszę aneksu?

Jeśli nie podpiszesz aneksu dotyczącego zastąpienia WIBOR-u, Twoja umowa kredytowa pozostanie w mocy na dotychczasowych zasadach, czyli z oprocentowaniem opartym o WIBOR. Wskaźnik ten będzie obowiązywał aż do jego oficjalnego wycofania, które przewidziane jest na koniec 2027 roku. W praktyce oznacza to, że bank nadal będzie naliczał odsetki według aktualnych wartości WIBOR-u, a Ty nadal będziesz spłacać kredyt na dotychczasowych warunkach, a po wycofaniu dotychczasowego wskaźnika referencyjnego obejmie Cię ustawowy mechanizm zamiany wskaźnika. Warto zatem zastanowić się czy podpisać aneks WIBOR, gdyż może on dać jasność do przyszłych warunków spłaty kredytu, ale pamiętając, że nie jest to koniecznością.

Jak sprawdzić, czy aneks jest korzystny?

Aby sprawdzić, czy aneks dotyczący zastąpienia WIBOR-u jest korzystny, należy przede wszystkim zwrócić uwagę, jaki nowy wskaźnik referencyjny zostaje wprowadzony oraz czy jego sposób obliczania jest jasno opisany. Ważne jest, aby aneks gwarantował neutralność finansową, czyli nie powodował wzrostu kosztów kredytu. W aneksie nie powinny się też znaleźć zapisy pozwalające bankowi jednostronnie zmieniać oprocentowanie lub wskaźnik w przyszłości. Jeśli pojawiają się niejasne sformułowania lub wątpliwości co do zapisów zawartych w aneksie do umowy kredytowej najlepiej skonsultować się z prawnikiem lub doradcą kredytowym.